Dlaczego fani Shingeki no Kyojin szukają mroczniejszych historii dla dorosłych?
Jeśli pokochałeś AoT (lub SnK, jak wolą puryści), to pewnie nie szukasz opowiastek o sile przyjaźni. U Hajime Isayamy pociąga nas nieuchronność tragedii i ten brudny, wojenny realizm. Świadomość, że twoja ulubiona postać może zginąć w połowie odcinka, trzyma w napięciu lepiej niż kofeina. Tytan stał się ikoną grozy, działając nie tylko jako fizyczne zagrożenie, lecz także jako lustro dla ludzkich wad. Szukając alternatyw, celujemy więc w dark fantasy i seinen, a nie w cukierkowe historyjki.
Dojrzali odbiorcy chcą mięsa. Tutaj starcia to tylko tło dla pytań o kondycję człowieka, sens zemsty czy cenę wolności. Śmierć istotnych bohaterów, intrygi rodem z Gry o Tron i sceny akcji bez cenzury – tym kierowałem się przy selekcji. Liczy się też jakość wykonania. Skoro Wit Studio i MAPPA rozpieściły nas wizualnie, konkurencja musi trzymać poziom.
Tokyo Ghoul i Koutetsujou no Kabaneri jako najbliższe zamienniki Ataku Tytanów
Gdy rozkładamy na czynniki pierwsze anime podobne do Attack on Titan, patrząc na świat i głównego bohatera, od razu nasuwa się Tokyo Ghoul. Podobieństwo Kena Kanekiego do Erena jest uderzające. Obaj wbrew sobie stają się potworami, z którymi obiecali walczyć. Tokyo Ghoul zabiera nas w ciemne zaułki stolicy, gdzie ghule jedzą ludzi, a granica między dobrem i złem właściwie nie istnieje. To pozycja obowiązkowa, jeśli lubisz krwawe jatki i traumy, choć lojalnie uprzedzam – manga jest tu o niebo lepsza i spójniejsza niż serial.
Z drugiej strony mamy Koutetsujou no Kabaneri. Często mówi się na to „steampunkowe AoT” i jest w tym sporo racji, bo za serię odpowiada to samo Wit Studio. Zamiast tytanów dostajemy Kabane – takie zombie z żelaznym sercem – a zamiast koni mamy pancerne pociągi. Stylistyka i muzyka (znowu Hiroyuki Sawano) sprawiają, że poczujesz się tu jak w domu. Jeśli zastanawiasz się, jakie wybrać pierwsze anime po finale tytanów, to Kabaneri będzie bezpiecznym startem.
Polityczny dramat i wojna: od Fullmetal Alchemist do 86
Dla tych, których w Ataku Tytanów kręciła polityka, spiski i układy militarne, idealnie sprawdzi się Fullmetal Alchemist: Brotherhood (FMAB). Może wizualnie wydaje się lżejszy, ale Fullmetal Alchemist ma jedną z najlepiej rozpisanych fabuł w branży. Ludobójstwo, wojna domowa, granice nauki – jest tu wszystko. Podobnie jak w AoT, Alchemist pokazuje świat, gdzie nadludzkie moce mają swoją cenę, a bohaterowie dojrzewają w brutalnym tempie. Pamiętaj tylko, by wybrać wersję Brotherhood, a nie tę starszą adaptację.
Nowszym tytułem, który świetnie rezonuje z fanami późniejszych sezonów AoT, jest 86 (Eighty Six). To ciężka opowieść o segregacji rasowej i wojnie dronów, które wcale nie są bezzałogowe (pilotują je ludzie uznani za gorszy sort). Relacje między bohaterami w obliczu śmierci i surowy obraz konfliktu sprawiają, że 86 to jedno z mocniejszych dzieł ostatnich lat. Jeśli natomiast szukasz intelektualnych szachów, sprawdź Code Geass lub Death Note. Ich protagoniści, podobnie jak Eren, dla swojego celu byliby gotowi podpalić świat. Warto też rzucić okiem na Psycho-Pass dla dystopijnego klimatu.
Horror i walka o przetrwanie w świecie opanowanym przez bestie
Jeżeli priorytetem jest dla ciebie survival i gęsta atmosfera, gatunek dark fantasy ma parę asów w rękawie. Berserk (najlepiej stara seria z 1997 albo trylogia filmowa) to absolutny klasyk. Bez niego nie byłoby Dark Souls ani wielu motywów w AoT. Losy Gutsa to ciągła rzeźnia z demonami i motyw zemsty w najczystszej postaci. Podobnie działa Claymore, gdzie wojowniczki siekają potwory Yoma, same ryzykując utratę człowieczeństwa.
W tej kategorii wyróżniłbym kilka tytułów stawiających na brutalność i beznadzieję:
- Parasyte (Kiseijuu) – chłopak walczy z pasożytami przejmującymi ciała; serial stawia pytania egzystencjalne podobne do tych z historii Erena,
- Hellsing Ultimate – wampiry, naziści i rzeki krwi, tutaj akcja pędzi na złamanie karku,
- Owari no Seraph – ludzkość zdziesiątkowana przez wirusa walczy z krwiopijcami; motyw sierocińca i wojskowej organizacji mocno kojarzy się z AoT,
- Goblin Slayer – tu nie ma litości, najmniejszy błąd oznacza śmierć w męczarniach,
- Jigokuraku (Hell’s Paradise) – skazańcy na wyspie pełnej potworów; za produkcję odpowiada MAPPA, więc wizualnie jest to świetne anime.
Dla fanów naprawdę pokręconych wizji polecam też Made in Abyss (wygląda niewinnie, ale to pułapka) oraz krwawe Elfen Lied czy mroczne Shiki. Z kolei jeśli szukasz czegoś z nutą tajemnicy w stylu Ergo Proxy, też się nie zawiedziesz.
Psychologiczna dekonstrukcja bohaterów w stylu Neon Genesis Evangelion
Zapominamy czasem, że Attack on Titan ma sporo wspólnego z gatunkiem mecha – tytani to przecież biologiczne pancerze z pilotem w środku. Neon Genesis Evangelion to duchowy ojciec takiej narracji. Nie jest to prosta bajka o robotach, ale studium depresji i apokalipsy. Shinji Ikari, tak jak Eren, dźwiga na barkach los ludzkości, co kompletnie niszczy jego psychikę.
Inne anime w tym nurcie to Darling in the FranXX (choć tu więcej romansu) czy Tengen Toppa Gurren Lagann (jeśli wolisz, gdy olbrzym rzuca galaktykami). Jednak to Evangelion pozostaje najbliższy AoT przez swoją atmosferę osaczenia i dziwnej symboliki. Ciekawą opcją jest też Akame ga Kill, gdzie grupa zabójców walczy z imperium – tam nikt nie jest bezpieczny, a słowo kill w tytule to nie żart. Jeśli lubisz dekonstrukcje gatunku, Madoka Magica czy dynamiczne Kill la Kill też mogą cię zaskoczyć.
Werdykt dla poszukiwaczy postapokaliptycznych wrażeń
Mimo że Shingeki no Kyojin jest unikatem, anime podobne do Attack on Titan istnieją i mają się świetnie. Wszystko zależy od tego, co wolisz. Jeśli kręci cię epicka historia o wikingach i rozwój bohatera, Vinland Saga (robiona przez Wit Studio i MAPPA) będzie strzałem w dziesiątkę – saga vinlandzka to arcydzieło. Szukasz rzeźni? Berserk albo Hellsing dostarczą wrażeń. Z kolei Kabaneri i Owari no Seraph zadowolą tych, którzy tęsknią za samą mechaniką walki.
W 2026 roku dostęp do tych perełek jest łatwiejszy niż kiedykolwiek. Możesz też sprawdzić hity jak Jujutsu Kaisen (JJK), Hunter x Hunter (HxH) czy nawet kontrowersyjne Sword Art Online, by mieć porównanie. Najlepsze anime to takie, które zostaje w głowie na lata. Daj szansę powyższym tytułom, a zobaczysz, że świat japońskiej animacji dla dorosłych jest równie fascynujący, co ten za Murami. Kto wie, może znalezienie czegoś podobnego okaże się łatwiejsze, niż myślisz, i w końcu trafisz na tytuł, który wypełni tę pustkę. Nawet jeśli rankingami rządzą teraz inne hity, klasyki o podobnym klimacie zawsze się obronią.
